Een van de eerste bossen op de Drentse heide
Waar nu het bos van Boswachterij Gieten-Borger groeit, lag vroeger een uitgestrekt heidegebied. Rond 1850 keek je hier uit over een bijna eindeloos landschap van heidevelden. Ongeveer twee derde van Drenthe bestond toen nog uit heide, waar schaapskuddes dagelijks rondtrokken. Boeren gebruikten de heide voor begrazing, plaggen en strooisel. Het gebied tussen Gasselte en Drouwen was destijds berucht door de haast onbeheersbare zandverstuiving. In het
begin van de vorige 20ste eeuw werd het Drouwenerzand nog beschouwd als één grote ramp. Jaren van overbegrazing door schapen, het steken van heideplaggen, en het delven van keien hielden de ‘malende zandzee’ van het Drouwenerzand in beweging. Het zand was een regelrechte bedreiging voor de nabijgelegen landbouwgronden en wegen. Aan het eind van de achttiende eeuw werd de dreiging door de zandverstuiving zo groot dat de boermarke van Drouwen zogenaamde ‘zandheren’ aanstelde voor het nemen van maatregelen om de zandverstuiving te beteugelen. Onder hun leiding werden de twee belangrijkste wapens tegen stuivend zand ingezet: het opwerpen van wallen en het planten van grove den. Het Drouwenerzand is een laatste restant en nu een Aardkundig Monument.
Aan het einde van de negentiende eeuw veranderde het landschap. Rond 1880 werd in het verlengde van de huidige Heerenkampsweg, de Heerenkamp aangelegd: een strook dennenbos van ongeveer 3,5 kilometer lang. Het was een van de eerste particuliere bosaanplanten op de Drentse heide. Twaalf initiatiefnemers kochten samen grond en richtten een maatschappij voor bosbouw op. Daarmee liep de Heerenkamp vooruit op de grootschalige bosaanplant die later in Drenthe zou volgen.
De Heerenkamp bestond uit grove dennen, omgeven door wallen met eiken en beuken. In het bos bleven open doorgangen bestaan, zodat schaapskuddes nog steeds over de heide konden trekken. Zo bestond oud en nieuw landgebruik een tijd lang naast elkaar.
De aanleg van bos op de heide was in die tijd bijzonder. Boeren en schaapsherders verloren hierdoor namelijk een deel van hun heidevelden. Die waren belangrijk voor begrazing, plaggen, strooisel en het toenmalige landbouwsysteem. Er kwamen regelmatig heide- en bosbranden voor. Het economische idee achter de investeringen bleek niet haalbaar en door alle tegenslagen ging de Heerenkamp uiteindelijk verloren.
Toch leeft de naam Heerenkamp nog altijd voort in het landschap. De oude aarden wallen zijn op sommige plekken nog zichtbaar in het bos. Ook komt de naam terug in de wegen Heerenkampsweg en Herenkampsdwarsweg. De Heerenkamp herinnert aan een periode waarin de Drentse heide langzaam veranderde in het boslandschap dat we vandaag kennen.