In 2025 is de werkgroep Energie en Duurzaamheid van Plaatselijk Belang Gasselte-Kostvlies in samenwerking met Oranje Advies en Robin Doet gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar een concept voor energie delen, waarbij gebruik wordt gemaakt van een zogenoemde buurtbatterij voor tijdelijke opslag van stroom. Het idee achter dit initiatief is dat inwoners die overdag zonnestroom opwekken die zij op dat moment niet zelf gebruiken, deze niet terug leveren aan een energieleverancier, maar beschikbaar stellen aan een buurtgenoot die op dat moment stroom nodig heeft. Het maakt daarbij niet uit of deze buurtgenoot wel of geen zonnepanelen heeft.
Wanneer er op een bepaald moment meer zonne-energie wordt opgewekt in het dorp dan er wordt afgenomen, kan het overschot tijdelijk worden opgeslagen in een buurtbatterij. Deze stroom kan op een later moment alsnog worden geleverd aan een buurtgenoot. Op deze manier wordt zonneopwek zo optimaal mogelijk gebruikt.
De buurtgenoot die de lokaal opgewekte stroom afneemt, profiteert van een vast en stabiel energietarief. De buurtgenoot die stroom levert, profiteert doordat er geen terugleverkosten hoeft te worden betaald over de stroom die binnen het dorp wordt gebruikt. Daarnaast kan er een belastingvoordeel worden gerealiseerd. Bij energie delen blijft de aansluiting op het elektriciteitsnet gewoon bestaan. Wanneer de buurtstroom niet beschikbaar is, ontvangt men automatisch stroom vanuit het net, waarvoor de normale voorwaarden gelden.
De opzet van het concept kan de mogelijkheid bieden om jaarlijks een financiële bijdrage te doen aan een maatschappelijk doel in het dorp of een ‘dorpsbudget’ op te bouwen voor besteding aan een maatschappelijk doel op een later moment.
Om het concept daadwerkelijk te kunnen realiseren, is deelname van minimaal 50 inwoners nodig. Daarbij is een goede mix vereist van inwoners met zonnepanelen en inwoners zonder zonnepanelen, of met een hoger stroomverbruik dan eigen zonne-opwek. Voor deelname maakt het niet uit of je zelf een woning bezit of in een huurhuis woont.
In 2025 en 2026 zijn diverse bewonersbijeenkomsten georganiseerd om het concept toe te lichten en input op te halen voor het haalbaarheidsonderzoek. Daarnaast zijn enquêtes gehouden om gegevens te verzamelen die eveneens als input dienen voor dit onderzoek. In 2026 wordt het haalbaarheidsonderzoek uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Dit plan wordt vervolgens ter goedkeuring voorgelegd aan het bestuur en de deelnemers van de lokale energiegemeenschap.
Het haalbaarheidsonderzoek wordt gefinancierd vanuit verkregen subsidies. Daarnaast zijn er al subsidies toegezegd voor de realisatie van het project, waardoor de investering voor deelnemers in Gasselte en Kostvlies aanzienlijk lager uitvalt dan de reguliere aanschafprijs.
Waarom wil je meedoen aan dit initiatief?
- Leden zullen profiteren van stabielere energieprijzen en in staat zijn om overtollige stroom via het Energieschap te doneren met belastingaftrek. De buurt zal profiteren van de winst en deze vrij kunnen besteden ten gunste van bewoners en de buurt.
- Minder verspilling van opgewekte stroom. Goed voor de toekomst.
- De netbeheerder zal merken dat de congestie op laagspanningskast afneemt en krijgt meer tijd om andere transformatorhuisjes te vervangen. Netbeheerders kunnen meer betrokkenheid creëren door te belonen voor deze balans.
- Lokale bedrijven zullen meer ruimte op het net zien ontstaan en een sterkere verbinding met de omgeving ervaren. Ook zij kunnen hun overproductie via het Energiegemeenschap doneren met aftrek van belastingen.
- De deelnemers zijn voor hun energiekosten minder afhankelijk van de prijsontwikkelingen op de energiemarkt.
Wat houdt het concept op hoofdlijnen in?
- Inwoners worden lid van de Energiegemeenschap Gasselte.
- Iedere deelnemende inwoner investeert EUR xxxx in een ‘kastje’ in de meterkast die het energiemanagement regelt. De plaatsing van het kastje wordt volledig verzorgd. De deelnemers hebben altijd de mogelijkheid om de regie over te nemen van het energiemanagement systeem.
- Door de verkregen subsidies bedraagt de investering in het kastje per deelnemer maar 10-15% van de normale aanschafprijs.
- De deelnemers zullen zich verenigen in een coöperatie of vereniging (de lokale energiegemeenschap). Voor dit orgaan zal een bestuur aangesteld moeten worden.
- De lokale energiegemeenschap zal collectief een overeenkomst afsluiten met een energieleverancier voor de leveringen van en naar het stroomnet. Deze energieleverancier verrekent alles van het reguliere elektriciteitsnetwerk met de deelnemer.
- Voor de tijdelijke opslag van stroom investeert een ondersteunende organisatie of de lokale energiegemeenschap in de buurtbatterij. De locatie en de vorm van de batterij kan grotendeels door de deelnemers bepaald worden.
- Deelnemers betalen een kleine maandelijkse vergoeding voor de (administratieve) dienstverlening van EUR xxx aan XXXX
- XXX verzorgt de administratieve en financiële verwerking van alle onderlinge leveringen. Deelnemers krijgen hiervan maandelijks een afschrift en hebben via een app altijd inzicht in hun leveringen en afnames.
- De gezamenlijke baten van het project worden toegevoegd aan het plaatselijke Betekenisfonds (ANBI Stichting) waarbij het jaarlijkse resultaat beschikbaar is om in te zetten voor plaatselijke maatschappelijke doeleinden.
Meer informatie
- Presentatie Oranje advies bijeenkomst 1
- Presentatie Oranje advies bijeenkomst 2
- Energie delen: wat is wel en niet mogelijk? | Vereniging Eigen Huis
- Lokaal energie-delen | Netbeheer Nederland
Veelgestelde vragen over Energie delen
Wat is Energie delen?
Het delen van stroom tussen buren. Het gaat om stroom die in de buurt wordt opgewekt via zonnepanelen. Zo krijgt u in de buurt grip op de stroom die u samen opwekt. Buurtbewoners met zonnepanelen zullen niet meer terugleveren aan een energieleverancier, maar aan een buurman. De buurman profiteert vervolgens van een vast en stabiel energietarief. Met energie delen blijft de aansluiting op het elektriciteitsnet gewoon bestaan; indien de buurtstroom ‘op’ is, ontvangt u stroom vanuit het net.
Wat heeft u eraan?
Het zorgt ervoor dat de stroom in uw buurt blijft en dat u minder afhankelijk wordt van marktpartijen. Zo hebt u meer grip op uw energierekening. Samen met uw buurt bepaalt u de stroomprijs
Wat gebeurt er als er te weinig stroom in de buurt wordt opgewekt?
Als er weinig zon is en de batterij leeg is, wordt er stroom van het stroomnet gebruikt.
Krijg ik inzicht in hoeveel ik deel en bespaar?
Ja, via een app krijgt u inzicht in hoeveel buurtstroom er is, hoeveel u hebt gedeeld en afgenomen.
Moet ik mijn huidige energieleverancier opzeggen?
Ja, de vereniging in de buurt waarmee u stroom gaat delen besluit samen met u welke energieleverancier voor uw stroom en voor de buurtstroom komt. Er komt een gezamenlijk overstap moment. Dit wordt ruim van tevoren met u besproken.
Hoe wordt de stroom eerlijk verdeeld?
Een slim kastje (energiemanagementsysteem) kijkt dagelijks hoe de verdeling in de buurt is geweest en berekent aan de hand daarvan wat de eerlijke verdeling voor de volgende dag is. Als er dan nog meer stroom over blijkt te zijn, kan deze naar de woningen die veel stroom verbruiken.
Wat verandert er in mijn huis?
In uw meterkast wordt ‘de dirigent’ geplaatst; dit is een soort slimme meter die kan communiceren met het systeem. Verder merkt u er weinig van: u hebt gewoon stroom zoals altijd. De installatie duurt ongeveer een dagdeel.
Moet ik zonnepanelen hebben om mee te doen?
Nee, iedereen kan meedoen. Het is juist fijn als er ook buurtbewoners zonder zonnepanelen meedoen.
Wat gebeurt er als salderen stopt?
Dan mag u uw teruggeleverde zonne-stroom niet meer wegstrepen tegen uw verbruik. Dat betekent dat uw energierekening duurder wordt. Als u meedoet met energie delen via een buurtbatterij, krijgt terug geleverde stroom weer waarde. Waardoor uw zonnepanelen rendabel blijven
Blijf ik stroom terugleveren als ik meedoe met energiedelen?
De stroom die de deelnemende bewoners met zonnepanelen opwekken, wordt zo goed mogelijk in de buurt verdeeld. Als er genoeg afname is van de buurtstroom, dan zal er geen of weinig teruglevering (en dus geen terugleverboete) meer zijn. Als er niet voldoende mensen zonder zonnepanelen meedoen, dan is er nog steeds terug levering, maar wel minder.
Verdien ik geld aan de stroom die ik deel?
Ja, voor elke kiloWattuur (kWh) stroom die u aan de buurtbatterij levert, ontvangt u een Energie Waarde Recht (EWR). De waarde van deze rechten worden door de energiegemeenschap namens u gedoneerd aan het Betekenisfonds, dit is een goed doel.
U ontvangt een bewijs van deze donatie en kan dit indienen bij uw jaarlijkse belastingaangifte. Zo krijgt u via een korting op de inkomstenbelasting ongeveer 9 cent per kWh terug.
Zo krijgt u weer waarde voor uw zonnestroom.
Wat is een buurtaccu?
De buurtaccu zorgt ervoor dat er zoveel mogelijk stroom in de buurt blijft. De buurtaccu kan op een locatie naar keuze van de buurt worden geplaatst. De accu kan samen met de buurt / dorp worden ontworpen.
Waarom kiezen we voor een gezamenlijke buurtbatterij en niet allemaal een eigen batterij?
Een buurtbatterij is samen veel goedkoper dan wanneer iedereen zelf een batterij koopt. We hebben dan ook minder materialen nodig. Eén grote batterij kan de pieken in het stroomgebruik beter opvangen en de energie eerlijk verdelen. Het zorgt bovendien voor meer samenwerking in de buurt. Ook kan er een ‘buurtpot’ ontstaan waar iedereen iets aan heeft.
Is de buurtbatterij veilig?
Ja. De batterij moet voldoen aan zeer strenge normen. Hij wordt regelmatig gecontroleerd en onderhouden.
Kan ik ook zelf een thuisbatterij aanschaffen?
Ja, en deze kan samenwerken met de buurtaccu. Echter, een individuele batterij is vaak duurder en minder efficiënt. Samen delen levert meer besparing en meer sociale voordelen op. Wij adviseren om voor de aanschaf van een thuisbatterij aan jouw verzekeraar welke eisen zij stelt.
Wat gebeurt er als de batterij vol is en er wel zon wordt opgewekt?
Als de batterij vol is, gaat overtollige stroom alsnog het net op. De terugleverboete wordt dan via de energiegemeenschap verrekend.
Is een lidmaatschap nodig?
Ja. Als u wilt meedoen met het energiedelen in de buurt is het verplicht om deel te nemen aan de lokale energiegemeenschap. Deze vereniging wordt opgericht in de buurt als er 50 deelnemers zijn. Deelnemers kunnen stemmen in de Algemene Leden vergadering, buurtbewoners kunnen vrijwilliger zijn in het bestuur.